Minhen

Ustaljeno je mišljenje da su u Njemačkoj plate visoke. To je i razlog zbog kojeg se mnogi odlučuju da dođu da rade i žive u toj zemlji. Brojke ne lažu – ali ih treba pravilno “čitati”.

Tako bi, recimo, trebalo znati da ćete, kada u Njemačkoj pitate ljude kolika im je mjesečna plata, dobiti odgovor o bruto, a ne o neto iznosu. Ako uopšte dobijete odgovor, jer Nijemci to pitanje smatraju indiskretnim i nerado na njega odgovaraju.

Statistike, ipak, pokazuju da je prosječna mjesečna bruto plata u Njemačkoj 2018. iznosila oko 2.950 evra. Prosječna neto plata, dakle ono što je isplaćeno zaposlenima u Njemačkoj bila je, međutim, znatno niža. Tačnije, 33 odsto niža – i iznosila je 1.945 evra. Iza tih gotovo hiljadu evra razlike između bruto i neto iznosa stoje davanja državi u vidu poreza i doprinosa za razna osiguranja.

Visina poreza koji se mjesečno odbija od plate pritom zavisi od poreske klase zaposlenog (ima ih šest), a koja zavisi od toga da li on živi u bračnoj zajednici, da li je samohrani roditelj, da li njegov/a suprug/a radi, da li jedan bračni partner zarađuje znatno više, da li radi više poslova, itd, itd.
Neto i bruto plata u Njemačkoj

Da bi pokazali kako to izgleda u praksi, izračunali smo bruto i neto platu u dva slučaja: za jednog bračnog partnera koji više zarađuje od drugog, ima dvoje djece i prosječnu njemačku platu od 2.948 evra mjesečno i za samca bez djece koji ima istu toliku platu, piše Dojče vele.

Ocu ili majci dvoje djece će, nakon što mu se odbije 167 evra poreza, 215 evra (7,65 odsto) doprinosa za zdravstveno osiguranje, 274 evra (9,2 odsto) za penziono osiguranje, 36 evra (1,25 odsto) za osiguranje u slučaju nezaposlenosti i 45 evra (1,525 odsto) za osiguranje za njegu u starosti – na račun liječi 2.209 evra.

Osobi koja živi bez bračnog partnera i nema djece će se na računu na koji joj se uplaćuje mjesečna plata u bruto iznosu od 2.948 evra naći samo 1.944 evra, jer je porez koji mora platiti mnogo veći. Osim toga, ona mora da plati i 22 evra poreza solidarnosti od kojeg su otac ili majka dvoje djece iz prethodnog primjera oslobođeni. Ako je pritom i član/ica katoličke ili protestantske zajednice, onda će joj na račun biti uplaćeno još četrdesetak evra manje (crkveni porez).
Najbolje i najlošije plaćena zanimanja

Prosječna plata je, međutim, apstraktan statistički podatak koji ne govori mnogo o tome koliko su dobro ili loše plaćeni zaposleni na određenim zanimanjima. Razlika između onih koji su na vrhu liste primanja i onih koji su na njenom dnu je ogromna. Ljekari primarijusi zarađuju tako u prosjeku više od 120.000 evra godišnje, dakle, više od 10.000 evra bruto mjesečno, nešto manje menadžeri u trgovačkom i finansijskom sektoru, a tridesetak hiljada evra godišnje manje ljekari specijalisti.

Oni na začelju liste žale jedva spajaju kraj sa krajem. Na neslavnom zadnjem mjestu je pomoćno osoblje u kuhinjama koje zarađuje u prosjeku manje od 2.000 evra bruto mjesečno, dok konobari i frizeri, odnosno frizerke, zarađuju samo nekoliko desetina evra više. Među najlošije plaćenim zanimanjima su i agenti u kol-centrima, kuvari, pomoćno osoblje u stomatološkim ordinacijama, njegovatelji i vozači kamiona. Znatno nižu od prosječne njemačke plate imaju i medicinske sestre sa malo radnog iskustva (u javnim zdravstvenim ustanovama), kao i vaspitači/ce u vrtićima.
Zakonski propisana minimalna nadnica

Njemačka je jedna od zemalja Evropske unije sa zakonski propisanom minimalnom platom po satu. Ona trenutno iznosi 9,19 evra. Najvišu zakonski propisanu minimalnu satnicu ima Luksemburg (11,97 evra), a višu od Njemačke još četiri članice EU: Belgija, Irska, Holandija i Francuska. Najnižu minimalnu platu po satu imaju Bugarska (1,72 evra), Letonija (2,54 evra), Rumunija (2,68 evra), Mađarska (2,69 evra) i Hrvatska (2,92 evra). I tu se, naravno, radi o bruto iznosima.

Ako niste u privremenom ili stalnom radnom odnosu u nekoj privatnoj firmi ili u javnoj ustanovi sa odgovarajućim ugovorom, već radite kao honorarac, onda ćete morati sami da se pobrinete za zdravstveno i druga osiguranja, odnosno da uradite poresku prijavu i platite državi porez. Za to će vam najvjerovatnije biti potreban poreski savjetnik, jer popunjavanje poreske prijave u Njemačkoj nije nimalo lak zadatak. Lako se može dogoditi da vam to savjetuju upravo poreski službenici kojima se obratite s pitanjima o vašim poreskim obavezama i poreskoj prijavi.

Sa poreskim vlastima u Njemačkoj se, inače, nije šaliti. Osim toga, njemački poreski sistem je veoma složen i poreski savjetnik ne samo da pomaže da se pravilno popuni poreska prijava, već i da se ne propusti neku poresku olakšicu koju može da iskoristi i koja može da umanji poreski dug.
Više od evropskog prosjeka, niže nego u Švajcarskoj

Dakle, da li su plate u Njemačkoj visoke? Iz perspektive Srbije sigurno jesu. Radi se naravno, trebalo bi to na kraju naglasiti, uvijek o uredno regulisanim, prijavljenim i plaćenim radnim odnosima. Poslovi “na crno” su van svih tih statistika – i zakona.

Prosječan Srbin u Njemačkoj mjesečno zaradi do 4.000 evra, iznajmljuje stan i ne mora da zna jezik.

Plate u Njemačkoj znatno su više od evropskog proseka, ali niže nego u Švajcarskoj, Luksemburgu i Danskoj. To pokazuju statistike i brojke. Ali kada govorimo o visini plate, uvijek je važno sagledati i širi kontekst: koliki su troškovi života, prije svega hrane i stanovanja, kakva je situacija na tržištu rada, kako su plaćena pojedina zanimanja. Korisno je, na kraju, znati i ovaj podatak: da je 2017. jedno njemačko domaćinstvo u proseku trošilo 2.517 evra, od čega 897 evra samo na stan i režije.

Booking.com