U Opština Čajniče u okiviru projekta ” Dobra proizvođačka praksa u otkupnoj stanici Zaborak u opštini Čajniče” finsiranog putem Finansijskog mehanizma integrisanog i održivog lokalnog razvoja u Republici Srpskoj, održan je okrugli sto na temu ” Poboljšanjem kvaliteta maline do sigurnog tržišta- uvođenjem sistema sledivosti proizvoda”.
U okruglom stolu pored malinara, otkupljivača prerađivača ovog voća, udruženja građana i administrativne službe opštine Čajniče, učešće su uzeli i predstavnici Istočno Sarajevo odnosno profesori sa Poljoprivrednog fakulteta. Iako je široko razmatrana problematika svih učesnika u lancu vrijednosti istaknuti su aktulni problemi prisutni u ovom sektoru agrara. Izdvajamo sledeće istaknute činjenice:
-Malinarstvo u BiH je u usponu i daje značajan doprinos smanjenju nezaposlenosti, zaslužuje veću pažnju svih institucija koje mogu i trebaju da budu uključene u ovaj proces.
-Istovremeno izneseni su podaci o padu izvoza u BiH i kao svjetskog lidera proizvodnje maline, neizvjesnosti oko cijene maline za ovue sezonu i finsijskih efekata aktera uključenih u prizvodnju i plasman maline.
-Izneseni su podaci da u razvijenim evropskim zemljama raste potrošnja maline i njena maloprodajna cijena.
-Od pomenutih faktora koji utiču na konkurentnst i dostupnost zahtjevnih tržišta istaknut je kvalitet i mogućnost podizanja kvaliteta u cilju olakšanog plasmana.
-Pomenuti su problemi i pojave nestručne upotrebe agrohemije, neozbiljan pristup u primarnoj proizvodnji pogotovo u fazi berbe i otkupa.
– U BiH postoje svi agrometreološki uslovi za uzgoj i postizanje vrhunkog kvaliteta maline koja će obezbjediti odgovarajuće ekonomske efekte, zato fokus sa aspekta primarne proizvodnje treba usmjeriti na poboljšanje kvaliteta.
-Ključni doprinos poboljšanju kvaliteta jeste sertifikacija proizvodnje koja će u najkraćem vremenu biti obavezna, i kojom možemo uspostaviti odgovarajući sistem upravljanja kvalitetom.
U fokusu teme okruglog stola, prezentovan je inovatan primjer sistema upravljanja kvalitetom u procesu proizvodnje i otkupa maline primjenjen u otkupnoj stanici Zaborak. Nepojmljivo je da neki otkupljivači iako imaju sertifikovan proces, nisu bili u mogućnosti razdvojiti različite sorte, odnosno polku od mikera i vilameta. Na prezentovanom primjeru ukazana je mogućnost obezbjeđenja poptune sledivosti biljne proizvodnje uz dodatni mali napor i upotrebu namjenskog softvera kod otkupa. Ovaj neformalni sistem upravljanja kvalitetom obezbjeđuje primjenu principa dobre proizvođačke prakse, raspoređujući odgovornost za kvalitet na sve aktere u lancu vrijednosti. Omogućena je indentifikacija odogovornosti svih učesnika u procesu proizvodnje otkupa i plasmana, što jeste uslov obezbjeđenja kvaliteta i zaodovljstava svih aktera uključujući krajnjeg kupca kao osnovni cilj. Proces uspostavljanja sistema upravljanja kvalitetom u našim uslovima, društvenih kretanja, edekovanosti i organizacijskih navika i kulture neće biti i lak.
Svejsni da je sertifikacija neizbježan proces u upravljanju kvaltetom i da ona zahtjeva dodatne napore i sredstva, i da nam je neophodna kao alat kojim ćemo postići upravljanje kvalitetom. Shodno izloženom, apelujemo na nadležna Miistarstva i državne institucije i donatore da pomognu u procesu uspostvaljanja stvarnog sistema upravljanja kvaltetom, koji može i treba biti potvrđen odgovarjućim sertifikatom.
Idući u susret problemu i očekujući značajnu podruku u procesu sertifikacije mi molimo sve insitucije koje daju podrku ovom procesu da iznađu mogućnost, uspostave kontrolnih mahanizama, koji će uticati na stvarnu implementaciju sistema upravljanja kvalitetom i izbjeći mogućnost da se sredstva potroše na tkz. papirni kvalitet. Mnogo je bolje i vrednije za ugled i rast BiH privrede, da podrška procesu sertifikacije bude manjeg obima a većeg kvaliteta, kojim bi obezbjedili stvarni doprinos sistemu upravanja kvaltetom. Znači bilo bi poželjno na račun smanjenja obima, odvojiti dio sredstva za kontrolu kvaliteta implemtacije sistema sertifikcije, njegove sledivosti i održivosti što će dovesti do željenih pomaka u politici kvaliteta i krajnjih ekonomskih benefita za sve učesnike u lancu vrijednosti. U suprotnom potrošiće se sredstva na formalnu sertifikaciju, izgubiti vrijeme, produbiti loše stečene navike a kvalitet proizvoda neće biti poboljšan.

Vezane objave